اما وقتى اين سؤال را از عالم اخلاق ميكنيم ميگويد : ركن دوم كمال نفس انسان عفت است و آن نگهدارى نفس است از حرص و آز نسبت به تمام شهوات محسوس و مطيع شهوت نبودن . و بيانات ديگرى كه نظير اين ذكر ميكنند ، ولى همگى ناقص و گيج‌كننده و مبهم و مختلف است ، خوانندگان محترم دو ركن ديگر ايمان را كه عدالت و جهاد است در اين روايت شريف بينديشند و سپس با كلمات علماء اخلاق و دانشمندان ديگر بشر مقايسه كنند و بقطره‌ئى از بحار عظمت رهبران دينى خود پى برند . بسى تعجب كردم زمانى كه ديدم محقق فاضل ابن ميثم بحرانى سخن علماء اخلاق را در شرح اين روايت شريف در كتاب « نهج البلاغه » ذكر نموده ، و سپس در مقام تطبيق كلام امير مؤمنان با سخنان آنها برآمده و ميگويد : فعبر عن الحكمة باليقين . . . و عن العفة بالصبر مثل اينكه سخنان ناقص و مبهم ايشان را صحيح و متقن و پايه‌اى استوار دانسته و ميخواهد كلام امير مؤمنان صلوات اللَّه عليه را با آن سخنان وفق دهد و برابر كند ، در صورتى كه اين الثرى من الثريا . برترى ايمان بر اسلام و يقين بر ايمان 1 - جابر گويد : امام صادق عليه السلام به من فرمود : اى جعفى : همانا ايمان برتر از اسلام و يقين برتر از ايمانست و چيزى گراميتر [ كمياب‌تر ] از يقين نيست . شرح - جعف قبيله ايست از يمن و يكى از شعب تميم است كه جابر از آن قبيله مىباشد و برترى ايمان بر اسلام از ابواب سابق ظاهر شد ، زيرا در ايمان ولايت يا اذعان قلبى و اعمال بدنى و يا اذعان قلبى فقط معتبر است ، بخلاف اسلام . و اما برترى يقين بر ايمان باعتبار اينست كه يقين بالاترين مراتب اعتقاد است كه فعل طاعات و ترك مناهى بر آن مترتب مىشود و كميابى يقين هم واضح است ، زيرا مردم را كه مينگريم از قول يك طبيب براى سلامتى بدن از اطعمه لذيذ پرهيز ميكنند ، ولى از گناهان كبيره بقول انبياء براى سلامتى روح و نجات از كيفر خدا پرهيز نميكنند ، و اين مطلب دليل عدم يقين است . 2 - وشاء گويد : شنيدم حضرت ابى الحسن عليه السلام ميفرمود : ايمان يك درجه بالاتر از اسلام است ، و تقوى يك درجه بالاتر از ايمان و يقين يك درجه بالاتر از تقوى است ، و ميان مردم چيزى